Hersenscintigrafie van het dopaminerge systeem

Hersenscintigrafie van het dopaminerge systeem
IBZM-scan, bèta-CiT-scan of FP-CiT-scan (DaT-scan)


In overleg met uw behandelend arts heeft u besloten een hersenscintigrafie van het dopaminerge systeem te laten verrichten. De onderstaande informatie is zoveel mogelijk algemeen opgesteld en kan per ziekenhuis variëren. De uitvoering kan afwijken in het ziekenhuis waar u uw onderzoek krijgt. Bij twijfel dient U zich dan ook te houden aan de instructies van het ziekenhuis waar u het onderzoek krijgt.


Radioactieve stof

Voor het onderzoek wordt een licht radioactieve stof gebruikt. U hoeft zich geen zorgen te maken over eventuele risico's die u zou lopen, want radioactiviteit is overal aanwezig: in ons lichaam, in ons voedsel, in de bodem en in de lucht. Alleen een hoge dosis radioactiviteit kan voor mensen schadelijk zijn. De hoeveelheid radioactiviteit die de afdeling nucleaire geneeskunde gebruikt voor het onderzoek is zo gering, dat u daar geen nadelige gevolgen van ondervindt. Ook bij kinderen kan dit in een aangepaste dosering geen kwaad.
Bij het onderzoek met deze stof treden over het algemeen geen bijverschijnselen zoals misselijkheid of huidreacties op.
De radioactiviteit zorgt voor een zwakke straling die door een camera kan worden geregistreerd en omgezet naar een digitale foto (scan).


Zwangerschap en borstvoeding

Ofschoon de te gebruiken stof slechts licht radioactief is, dient u wanneer u zwanger bent of borstvoeding geeft contact op te nemen met de afdeling. De stof kan soms bij de baby komen en het staken of onderbreken van de borstvoeding is soms noodzakelijk. De arts zal dan bekijken of, en voor hoe lang er voorzorgsmaatregelen nodig zijn.


Doel van het onderzoek

Het doel van het onderzoek is om het dopaminerge systeem in de hersenen te onderzoeken.
Bij bijvoorbeeld de ziekte van Parkinson en een aantal aanverwante aandoeningen is de communicatie tussen bepaalde groepen hersencellen (het dopaminerge systeem) verstoord. Dit resulteert in bijvoorbeeld een verstoord bewegingspatroon of in bevingen. De precieze oorzaak van die verstoring bepaalt of het gebruik van bepaalde medicijnen wel of niet zinvol kan zijn. Dit onderzoek helpt de neuroloog bij het stellen van de juiste diagnose.
Bij de IBZM-scan wordt gekeken naar de receptoren voor dopamine in de hersendelen terwijl bij de FP-of bèta-CiT-scan naar de productie van dopamine wordt gekeken. 


Voorbereiding op het onderzoek 

U dient de instructies te volgen van het ziekenhuis waar het onderzoek wordt uitgevoerd. Deze kunnen afwijken van de hieronder genoemde algemene voorbereidingen.

Als u middelen gebruikt tegen de ziekte van Parkinson, zal uw arts u mogelijk adviseren om deze middelen tijdelijk te onderbreken voor het onderzoek. Ook medicijnen tegen depressie of ADHD moeten soms worden gestaakt. Bij twijfel kunt u het best overleggen met uw specialist of de afdeling Nucleaire Geneeskunde. Een lijstje met de naam en dosering van medicijnen die u inneemt is dan erg gemakkelijk om bij de hand te hebben. U mag ze veelal meteen na het onderzoek weer hervatten.

Omdat voor dit onderzoek gebruik wordt gemaakt van licht radioactief jodium (I-123) is het gewenst dat uw schildklier wordt beschermd tegen opname van dit jodium. Dat gebeurt door het innemen van kaliumjodide of kaliumperchloraat capsules of een jodium drankje meestal vanaf één dag vóór het onderzoek tot soms enkele dagen later.
Indien u overgevoelig bent voor jodium, dient u dit tevoren aan te geven. 

U hoeft voor dit onderzoek niet nuchter te blijven. U mag dus normaal eten en drinken. 


Uitvoering van het onderzoek

Voor aanvang van het onderzoek krijgt u een injectie met de licht radioactieve stof in een ader in de onderarm. Daar merkt u zelf verder niets bijzonders van en u wordt daar ook niet misselijk van. De stof verdwijnt ook weer via de urine uit het lichaam.
Voor een IBZM onderzoek zullen de foto’s na 2 uur gemaakt gaan worden, voor een CiT-scan is dat meestal na 3 uur.
Tijdens het onderzoek ligt u op een onderzoekstafel met uw hoofd in een hoofdsteun. Afhankelijk van de beschikbare apparatuur bevinden er zich een of meer camera's vlak bij uw hoofd. Deze maken vanuit een groot aantal richtingen foto's. Dat duurt, inclusief het instellen van de camera, circa 45 minuten.
Gedurende die tijd moet u uw hoofd zo goed mogelijk stil houden. De ervaring leert dat dit, dankzij een goede hoofdsteun, ook bij mensen die met het hoofd beven of trekken heel goed te doen is.
Een uitslag is dan nog niet direct te geven. Dit vergt een aanvullende computerbewerking


Uitslag van het onderzoek

Voordat u de afdeling verlaat wordt gekeken of alles er volledig opstaat. Nadat u de afdeling heeft verlaten, zal het onderzoek worden bewerkt en nauwkeurig worden bekeken. Er wordt een verslag gemaakt voor uw behandelend arts. Deze zal u de uitslag vertellen.


Tot slot

De radioactieve stof wordt speciaal voor u besteld en klaargemaakt en is beperkt houdbaar. Daarom is het belangrijk dat u op tijd aanwezig bent en de voorbereidingsinstructies precies opvolgt.

Let erop dat u weet welke medicijnen u eventueel tijdelijk moet stoppen (en hoe lang).

Ook bij een zorgvuldige planning lopen zaken wel eens anders dan voorzien. Wanneer er aanleidingen zijn voor het ontstaan van extra wachttijd dan wordt u daarvan op de hoogte gebracht. Er wordt u dan ook een idee gegeven van de duur van de vertraging.

Mocht u na het lezen van deze informatie of die van uw ziekenhuis nog vragen hebben, kijk dan rond op deze website. Kunt u hier het antwoord niet vinden, neem dan contact op met de afdeling Nucleaire Geneeskunde.


Verhindering

Wilt u zo vriendelijk zijn op tijd aanwezig te zijn voor het onderzoek? Als u onverhoopt verhinderd bent en uw afspraak niet kunt nakomen, wilt u dit dan telefonisch doorgeven?


Deze pagina is voor het laatst gewijzigd op: dinsdag 08 september 2009